اسفند،دُردانه زمستان:
اسفند معشوقه زمستان است ولی همه میخواهند دستش را در دست بهار بگذارند…!
اسفند،دُردانه زمستان
اسفند نزد ایرانیان از کهنترین دوران تا به امروز مقدس انگاشته میشده و از عزیزترین و مبارکترین ماهها و ایام سال بهشمار میرفته است. اسفند ماه عرصه زمانی خاصی برای تجلی عالم قدسی و نقشآفرینی ایزدان و فرشتگان مینوی روی زمین و فضایی آکنده از راز و رمز و اشارات به عالم عُلوی بوده است. مردم ایران فیضان قدوسیت اسفند ماه را بهصورتهای نمادین در مجموعهای از باورها و رفتارهای فرهنگیشان در فضای رمزآلود آیینی جشنها متجلی میساخته و از این راه با عالم علوی و مینوی پر از راز و رمز ارتباط مییافتهاند. قداست ماه اسفند در فرهنگ ایران سببهای گوناگونی داشته است که در زیر به مواردی از آنها اشاره میشود.
اسپندار مذ
این ماه به ایزد بانویی به نام «سپنته مینیو» (اسپند مینو) یا «سپنته آرمیتی» (اسپندارمذ) تعلق داشته است. اسفندارمذ که «روح نیکوکار» و «خردکامل» معنی میدهد، مادر زمین و دختر اهورامزدا و یکی از سه زن- امشاسپند، از امشاسپندان هفتگانه دین زردشتی به شمار میآید و نام آخرین ماه سال از او گرفته شده و گل بیدمشک مظهر او دانسته شده است. باور این بود که این ایزدبانو از ماه اسفند و زمین پاسداری میکند و خاک را برای پرورش و رویش دانه و گیاه پاک و بارور نگه میدارد و نظام و امور زندگی در این ماه زیر نظر و با تدبیر او میگردد. فرشته اسفندارمذ را مولف برهان قاطع، موکل بیشهها و درختان (خلف تبریزی، ۱۳۶۱: ج ۱/ ص۱۳۱) و جلیل دوستخواه(۱۳۸۲: ج ۲/ ص ۱۰۰۳- ۱۰۰۲) نماد دوستداری، بردباری و فروتنی اهورامزدا در جهان مینوی و نگاهبان زمین و پاکی و باروری وسرسبزی در جهان دانستهاند. دوستخواه مینویسد: اسفندارمذ آفریده شد تا سرسبزی ببخشد به مرغزارهای رمهها و درمان ببخشد به بیماران با ده هزار نوع دارویی که دارد.
