باتوم و صاعقه

باتوم و صاعقه:

یک باور غلطی در بین بخشی از جامعه کوهنوردی رایج است مبنی بر اینکه به هنگام حضور در طبیعت و برنامه های کوهنوردی،چنانچه صاعقه رخ داد،باتوم یا همان عصای کوهنوردی را از خود دور سازند چرا که هر آن احتمال جذب صاعقه توسط باتوم و انتقال آن به بدن و در نتیجه خطر صاعقه زدگی شخص وجود دارد.

در این خصوص باید بدانیم که صاعقه از دو طریق جذب بدن انسان میشود و می تواند برای او خطر آفرین باشد.یکی اینکه بدن انسان بعنوان آنتن عمل کند که قابلیت جذب ولتاژ صاعقه را داشته باشد و دوم سطح مقطع جایی که صاعقه به آن اصابت می کند.

ارتفاع و سطح مقطع آنتن

برای اینکه بدن به عنوان آنتن عمل کند دو عامل تاثیر دارد یکی ارتفاع یا بلندی یا طول و دیگری سطح مقطع.

اثر ارتفاع

توجه داشته باشیم وقتی که صحبت از ارتفاع می کنیم موضوع ده سانت،بیست سانت،نیم متر یک متر نیست بلکه صحبت از ارتفاعی بین سی تا پنجاه متر می کنیم.مثلا یک صخره بلند یا یک درخت براحتی میتواند آنتنی برای تخلیه  ولتاژ صاعقه گردد.در کل آنتن  شدن سه تا پنج درصد مرگ و میرهای ناشی از صاعقه نقش دارند.عوامل دیگر انتقالی هستند که خیلی هم مهمند و ما بعنوان طبیعت گرد یا کوهنورد باید به آنها توجه داشته باشیم.

اثر جنس باتوم

یک سوالی که همیشه مطرح هست این است که آیا جنس وسایل در جذب ولتاژ صاعقه موثرند؟.مثلا یک باتوم که جنسش از فلز کربن هست و یا آلومینیوم و یا هروسیله فلزی دیگری که در دستمان یا کوله قرار دارد در جذب صاعقه موثر است؟پاسخ این است که به هیچ عنوان!.

اجتناب ار بلند باتوم روی دست به هنگام صاعقه

صاعقه برای انتقال خود،هوشمندانه محیط را انتخاب نمی کند چرا که ولتاژی در حدچند میلیون ولت براحتی از سنگ و صخره و چوب و درخت و بطور کلی هر جسم رسانا و غیر رسانا  می تواند عبور نماید.بنابراین اینکه باتوم های در دست ما موجب جذب صاعقه میشوند خیر چنین چیزی مردود است مگر اینکه کسی بخواهد به هردلیلی از دلایل باتوم ها را روی دستانش بلند کرده و ارتفاع ایجاد نماید.

چه موقع باتوم ها می توانند خطر آفرین باشند؟

عامل مهمی که نقش باتوم ها را در موضوع جذب صاعقه پررنگ می کند ولتاژ گام است.ولتاژ گام یعنی اینکه صاعقه در یک نقطه از زمین تخلیه و سپس پخش می شود توسط گام به بدن منتقل گردد.

اثر ولتاژ گام

وقتی بین دو نقطه اتصالی ایجاد شود اختلاف ولتاژ دونقطه میتواند موجب برق گرفتگی ناشی از صاعقه و در نتیجه مرگ شود.استفاده از باتوم در چنین شرایطی میتواند میتواند دو نقطه اتصالی بدن را با زمین برق دار برقرار کرده و شرایط برق گرفتگی را فراهم نماید.
ولتاژ گام در قدم زدن ،در دویدن و…هم وجود دارد.

لذا به هنگام صاعقه بهتر است باتون ها بسته و در دست یا کوله قرار گیرند و چنانچه مطمئن شدیم از منطقه صاعقه فاصله گرفته ایم مورد استفاده قرار دهیم.

توجه داشته باشیم وقتی که با علم و آگاهی محدود در طبیعت قدم می گذاریم ممکن است مرتکب اشتباهاتی شویم که سلامتی ما به خطر بیفتد.

پارس گیلدا

باتوم و صاعقه

مطالب بیشتر