عروس دریایی:
عروس دریایی (Jellyfish) از شگفتانگیزترین و اسرارآمیزترین موجودات دریایی است که در همه اقیانوس های جهان یافت میشود. این موجود نرمتن و ژلهمانند در گونههای مختلفی ظاهر میشود که از نظر اندازه، رنگ، ساختار بدنی و محل زندگی با یکدیگر تفاوت دارند. بعضی از گونههای آن حتی در آبهای شیرین نیز زندگی میکنند. این نمونههای کوچکتر اغلب بدون نیش و بیخطر برای انسان هستند.
نام “عروس دریایی” برگرفته از ظاهر زیبا و ظریف آن است که گویی در آب میرقصد. با این حال، در پس این ظاهر لطیف، موجودی نهفته است که توانایی دفاعی و شکارگری بالایی دارد.
قدمت عروس دریایی
عروس دریایی از قدیمیترین جانداران روی زمین است. دانشمندان معتقدند که این موجودات از حدود ۶۵۰ تا ۷۰۰ میلیون سال پیش در اقیانوسها زندگی میکردهاند؛ یعنی میلیونها سال پیش از پیدایش دایناسورها. فسیلهایی که از دوران پیشکامبرین کشف شدهاند، شواهدی از وجود نیاکان این موجودات را ارائه میدهند. این مسئله نشان میدهد که عروسهای دریایی از معدود گونههایی هستند که از تمام انقراضهای بزرگ زمین جان سالم به در بردهاند.
ساختار بدنی عروس دریایی
بدن عروس دریایی به شکل چتر یا گنبدی شفاف و ژلهای است. این بدن ساده اما بسیار کارآمد، فاقد استخوان، قلب، مغز و حتی اسکلت است. ساختار آن بیشتر از آب تشکیل شده و خاصیت ارتجاعی دارد. مرکز چتر دارای دهانی چهارگوش است که به حلق و سپس به معدهای با چهار بخش شعاعی متصل میشود. معده به لولههایی ختم میشود که مواد غذایی را به سایر بخشهای بدن میفرستند.
در اطراف دهان، چهار بازوی دهانی دیده میشود که به گرفتن و هدایت غذا کمک میکنند. همچنین در لبه چتر، شاخکهایی بلند به نام تانتاکول وجود دارد که اغلب حاوی سلولهای نیشدار هستند. این شاخکها برای شکار، دفاع و حرکت در آب مورد استفاده قرار میگیرند.
عروس دریایی دارای دو سیستم عصبی اصلی است. یکی از آنها برای کنترل حرکات تغذیهای و پاسخهای حسی استفاده میشود و دیگری برای کنترل انقباضات سریع چتر در هنگام شنا طراحی شده است. همچنین در کنارههای چتر، ساختارهایی حسی به نام “روپالیا” وجود دارد که شامل استاتولیتها (برای تعادل) و چشمهای ساده (برای تشخیص نور) هستند.
